Je trapt stevig aan en ineens hoor je een irritant gekraak. Het vervelende is dat een kraakje vaak ergens anders vandaan komt dan je denkt. Geluiden verplaatsen zich namelijk door het frame, waardoor een probleem bij het zadel of een pedaal soms klinkt alsof het uit de trapas komt.
Met onderstaande checklist kun je de oorzaak vaak zelf vinden voordat je onderdelen gaat vervangen.
Snelle diagnose
Kraakt het bij iedere trapbeweging?
- Waarschijnlijke oorzaak: pedalen of schoenplaatjes
- Controle: bevestiging van pedalen en plaatjes
- Oplossing: vastzetten, reinigen of vervangen
Kraakt het alleen bij stevig aanzetten?
- Waarschijnlijke oorzaak: crank of trapas
- Controle: crankbouten, kettingbladen en lagers
- Oplossing: bouten natrekken of lagers controleren
Kraakt het alleen als je op het zadel zit?
- Waarschijnlijke oorzaak: zadel of zadelpen
- Controle: zadelrails, zadelklem en zadelpen
- Oplossing: reinigen en opnieuw monteren
Kraakt het tijdens sturen?
- Waarschijnlijke oorzaak: balhoofd of stuurpen
- Controle: speling op het balhoofd
- Oplossing: opnieuw afstellen
Kraakt het op gravel of klinkers?
- Waarschijnlijke oorzaak: steekassen of accessoires
- Controle: assen, bidonhouders en fietstassen
- Oplossing: schoonmaken en vastzetten
1. Pedalen en schoenplaatjes
Dit is de meest voorkomende oorzaak van kraakgeluiden.
Controleer:
- Schoenplaatjes
- Pedalen
- Pedaallagers
- Vuil tussen plaatje en schoen
Oplossing:
Draai alle boutjes na, maak de plaatjes schoon en controleer de slijtage. Een beetje siliconenspray op de contactpunten helpt soms direct.
2. Zadel en zadelpen
Hoor je het geluid vooral wanneer je zit? Dan zit de oorzaak vaak hier.
Controleer:
- Zadelrails
- Zadelklem
- Zadelpen
- Zadelpenklem
Oplossing:
Demonteer de zadelpen, maak alles schoon en monteer opnieuw met montagepasta.
3. Trapas en crank
Veel fietsers denken direct aan de trapas, maar dat is lang niet altijd terecht.
Controleer:
- Crankbouten
- Trapaslagers
- Kettingbladen
- Kettingbladbouten
- Powermeterbevestiging
Oplossing:
Controleer alle bouten op het juiste aanhaalmoment. Bij speling of versleten lagers kan vervanging nodig zijn.
4. Balhoofd en stuur
Soms klinkt een kraak alsof deze uit het midden van de fiets komt, terwijl het probleem in het balhoofd zit.
Controleer:
- Balhoofdlagers
- Stuurpen
- Stuur
- Spacers
Oplossing:
Stel het balhoofd opnieuw af en controleer alle stuurpenbouten.
5. Wielen en steekassen
Vooral bij gravelfietsen komen kraakjes uit de wielbevestiging regelmatig voor.
Controleer:
- Voorsteekas
- Achtersteekas
- Spaken
- Naven
Oplossing:
Maak de assen schoon en geef de schroefdraad een dun laagje vet.
6. Remschijven
Een remschijf kan verrassend veel geluid produceren.
Controleer:
- Centerlockring
- Remblokken
- Remschijf
Oplossing:
Zet losse onderdelen vast en vervang versleten remblokken.
7. Accessoires
Vaak wordt de simpelste oorzaak vergeten.
Controleer:
- Bidonhouders
- Garminhouder
- Verlichting
- Spatborden
- Fietstassen
Oplossing:
Controleer alle boutjes en draai ze vast.
Geluid lijkt uit de trapas te komen?
Controleer dan ook:
Zadelpen
Geluid wordt vaak via het frame doorgegeven.
Oplossing: reinigen en opnieuw monteren.
Pedalen
Een van de grootste veroorzakers van kraakgeluiden.
Oplossing: demonteren, invetten en vastzetten.
Schoenplaatjes
Vooral hoorbaar bij stevig aanzetten.
Oplossing: reinigen of vervangen.
Achtersteekas
Kan geluid doorgeven richting trapas.
Oplossing: schoonmaken en licht invetten.
Kettingbladbouten
Geven vaak een kraak bij veel kracht op de pedalen.
Oplossing: controleren en vastzetten.
Mijn aanpak
Ik werk altijd van eenvoudig naar complex:
- Schoenplaatjes
- Pedalen
- Zadel en zadelpen
- Steekassen
- Balhoofd
- Crank en trapas
In de meeste gevallen is het probleem dan al gevonden.
Gouden regel
Begin altijd met de eenvoudige onderdelen. Een droge zadelpen, los schoenplaatje of los accessoire veroorzaakt veel vaker een kraakje dan een defecte trapas.
Op mijn eigen Merida Silex bleek een verdacht trapasgeluid uiteindelijk van de zadelpen te komen. Sindsdien controleer ik altijd eerst de simpele zaken voordat ik uitgebreid ga sleutelen.
Veel kraakjes komen niet uit de trapas, maar lijken alleen uit die richting te komen.
Heb jij ooit een kraakje gevonden op een plek waar niemand aan dacht? Laat het weten in een reactie en help andere fietsers sneller op weg.
